Skip to content

README.md

Latest commit

 

History

History
109 lines (50 loc) · 2.92 KB

README.md

File metadata and controls

109 lines (50 loc) · 2.92 KB
Raw

1. Linux Nedir?

  • Açık kaynaklı, ücretsiz bir işletim sistemi çekirdeğidir.

  • Windows/macOS'ten farklı olarak, dağıtımlar (Ubuntu, Fedora, Debian vb.) halinde kullanılır.

  • GNU araçlarıyla bütünleşik, evrensel ve topluluk/business destekli bir sistemdir.

2. Neden Linux?

  • Ücretsiz ve açık kaynak.

  • Kişisel bilgisayarlardan süper bilgisayarlara kadar esnek kullanım.

  • Topluluk ve şirketler tarafından aktif geliştirilir.

3. Temel Bileşenler

  • Dağıtımlar: Farklı amaçlara uygun (sunucu, masaüstü) sürümler (Örnek: Ubuntu, CentOS).

  • Masaüstü Ortamları: GNOME (modern) vs. KDE (özelleştirilebilir) gibi seçenekler.

4. Dosya Sistemi

  • Ağaç yapısında düzenlenir (kök dizin: /).

  • Her dizinin bir üst dizini (.parent) vardır, en üstte kök dizin bulunur.

  • Özel dizinler: ~ (ev dizini), . (bulunulan dizin), .. (üst dizin).

5. Kabuk (Shell) ve Komutlar

  • Bash: Komut yorumlayıcı (varsayılan).

  • Komut Yapısı: komut --seçenek argüman (Örnek: ls -l /home).

  • Temel Komutlar:

    • pwd (dizin yolu), ls (dosya listesi), cd (dizin değiştir).

    • cp/mkdir/rm (dosya/dizin kopyala/oluştur/sil).

    • find (dosya arama), chmod/chown (izinler/sahiplik yönetimi).

6. Dosya/Dizin İşlemleri

  • Arama: find ~ -name "*.txt" (txt dosyalarını bul).

  • İzinler: rwx (okuma/yazma/çalıştırma). chmod 754 dosya (izinleri ayarla).

  • Sıkıştırma:

    • tar -czvf arşiv.tar.gz klasör/ (oluştur).

    • tar -xzvf arşiv.tar.gz (aç).

7. Metin Düzenleyiciler

  • nano: Basit terminal editörü.

  • vim/emacs: Gelişmiş özellikler (öğrenme eğrisi yüksek).

  • gedit: Grafik arayüzlü (Windows Notepad benzeri).

8. Uzak Makine Yönetimi

  • SSH: ssh kullanıcı@sunucu ile uzak bağlantı.

  • Dosya Transferi:

    • scp dosya.txt kullanıcı@sunucu:/hedef (dosya kopyala).

    • scp -r ile dizin aktarımı.

9. Sistem Kaynakları İzleme

  • Bellek: free -h (RAM kullanımı).

  • CPU: lscpu veya /proc/cpuinfo.

  • Disk: df -h (disk alanı).

  • Süreçler: top veya htop (gerçek zamanlı izleme).

10. Yardımcı Araçlar

  • man: Komut kılavuzları (man ls).

  • history: Önceki komutları gösterir (!123 ile tekrar çalıştır).

  • Wildcards: * (tüm dosyalar), ? (tek karakter eşleştirme).

Önemli Notlar

  • Linux, özelleştirilebilirliği ve güvenliğiyle DevOps süreçlerinde sık tercih edilir.

  • Terminal kullanımı ve komut satırı araçları, otomasyon ve CI/CD için kritiktir.

  • Dosya izinleri ve kullanıcı yönetimi, sunucu güvenliğinde temel rol oynar.